Loading...
Loading...

[Transcript] Interview of Failon Ngayon with VP Leni Robredo

28 March 2017

Q: Alam ninyo ho mga, Kapamilya, halos araw-araw kaming tumatawag po sa staff ni Vice President Robredo para ho kunan siya ng panayam at reaksyon sa mga isyung pambahayn. Halos araw-araw po e lagi po siyang busy kaya kami ay laging tinatanggihan kasi nga ho marami daw pong mga appointments ang ating Bise Presidente and we respect that but fortunately kahapon po siya ay nag-confirm na siya ay prepared sa panayam pero ang gusto daw po ay live mismo sa studio. Kaya we appreciate that. Thank you po.

VP LENI: Maraming salamat Ted. Mas madali kasi na personal kesa sa telepono kasi sa telepono parang walang kausap.

Q: Tsaka parati pong napuputol…

VP LENI: Oo. Tsaka malapit lang naman dito ang bahay ko kaya ako na ang nagsuggest na ako na lang ang pupunta.

Q: Ang aking first question, Ma’am, how are you kasi kahapon daw po kayo ay na heat exhaustion…

VP LENI: Oo. Nasa Aurora ako, Ted, kahapon, may imbitasyon iyong provincial government sa celebration nila ng National Women’s Month.

Dapat sana pupunta pa ko ng Cabanatuan after noong Aurora pero nahilo ako. Sobrang init, siguro pagod na pagod tsaka iyong the night before wala akong tulog kasi sinamahan ko yung anak ko. May exam, nag-aral siya ng magdamag, sinamahan ko.

Hindi ko naisip na full schedule ako the following day kaya right after the event doon sa Aurora, nahilo ako buti nakapahinga pero hindi na pumayag iyong mga kasama ko na dumiretso pa ako ng Cabanatuan dahil kung mainit daw sa Aurora, mas grabe daw ang init sa Cabanatuan.

Kinausap na lang namin si Mayor at Congressman, humingi tayo ng paumanhin at babawi na lang sa susunod. Natuloy pa rin iyong event sa Cabanatuan pero iyong staff ko na lang yung pumunta. Ako, pinauwi na ako ng Maynila.

Q: Yes Ma’am, opo. Iyon din po kasi ang babala ng DOH sa lahat. Mag-ingat sa heat stroke. Mayroon na pong isang pulis na namatay habang naka-duty ano po. Ang unang katanungan po siyempre, ano ho ba iyong mga specific words na binitiwan ni pangulong Digong noong kayo ay magkita sa PNPA graduation ceremony sa kanyang imbitasyon po sa inyo?

VP LENI: Iyong naalala ko noong padating pa lang siya sinalubong ko siya sa stage ang una na niyang sinabi, sabi niya against daw siya doon sa impeachment na plano laban sa akin kasi kauumpisa pa lang daw namin bakit daw hindi kami bigyan ng chance na makapagtrabaho muna.

Sabi ko naman sa kanya maraming salamat po Mr. President pero ako in-aassure ko din kayo na wala po akong kinalaman doon sa impeachment complaint against sa iyo.

Ako natutuwa ako Ted kasi mayroon nang mga statements before na parang ni-lilink ako doon. Doon sa stage mismo na iyon sinabi niya na alam niya na hindi ako kabahagi noong impeachment complaint laban sa kanya.

Tapos iyon lang ang conversation namin the entire time na magkatabi kami kasi ano din siya busy sa participation sa ceremonies, pero noong nagpaalam na ako noong uwian na, sinabi niya bakit hindi tayo mag-dinner?

Sabi ko ok po ako sabihan na lang ako. Tapos sabi niya kahit hindi lang ikaw kung gusto mo isama mo mga anak mo, isasama ko din pamilya ko, ano lang parang sinasabi niya mas friendly dinner kesa mas trabaho.

Ang sabi ko naman sa kanya patawagan ninyo na lang po ako Mr. President. Naalala ko tinawag niya si Special Assistant to the President Bong Go, sinabihan niya hanapan ng petsa tapos inulit ko kay Secretary Go sabi ko Sec, tawagan ninyo na lang po ako kung kailan.

Q: So meaning po, bukas po kayo?

VP LENI: Bukas naman ako Ted kasi ano naman iyon e. Tayo naman kahit maraming mga bagay na hindi natin pinagkakasunduan, kahit anong pagkakataon para mas maging maayos ang trabaho para sa bayan, susubukan natin parati.

Q: Opo. I have to ask you this ano, ano po ang reaction niyo noong inyong nabasa ang statement ni senator Trillanes na ito ay “patibong”?

VP Leni: Sa akin kasi Ted, kahit na yung ibang supporters natin iyon din ang takot. Iyon din ang takot na baka trap ito baka kung ano ano, maraming fears.

At tingin ko mayroon ding pinanggagalingan ang fears na iyon kasi marami nang nangyari before this. Aware naman ako dun sa, aware naman ako dun sa pangamba ng marami pero tingin ko kasi Ted, at the end of the day, hinalal kami pareho.

Binigyan kami ng mandato para manilbihan sa ating bayan at obligasyon namin na kahit na may hindi kami pinagkakasunduan hahanapin namin iyong mga bagay na puwede pa din naming pagkasunduan at tingin ko, pag nabigyan ako ng pagkakataong makausap siya, mabibigyan din ako ng pagkakataong direktang maipahayag sa kanya iyong aking mga pangamba sa ibang mga polisiya ng pamahalaan dahil wala na akong ganitong pagkakataon ngayon, dahil wala na ako sa gabinete.

Noong bahagi sana ako ng Gabinete kahit papaano nakakapag-express tayo,pero ngayon na several months after na nawala ako sa gabinete tapos may ganitong pagkakataon, ako Ted tingin ko worth giving it a try.

Baka naman makinig ang ating pangulo. Parati naman niyang sinasabi na bukas siya makinig kaya sa akin naman kahit gaano kahirap lahat ng avenues gusto nating subukan para mahanap iyong katahimikan para sa ating bansa kasi ngayon parang polarized na iyong maraming tao iyong mga supporters natin ayaw na ayaw, siyempre iyong mga supporters din ni pangulo ayaw na ayaw din sa atin, kasi ang perception nila parang gusto natin iyong posisyon niya na hindi naman totoo.

Q: So ano po ang feeling noong inyong marinig iyon mula mismo kay presidente after nga noong kung ano anong mga lumalabas na balita?

VP Leni: Ako nabigla ako Ted. Nabigla ako kasi hindi ko inaasahan iyong kanyang suggestion pero, ako naman pangulo iyon. Iyong sa akin, ang tingin ko naman parang extending a hand di ba?

Parang mali din na tatalikuran mo. Mali na ito ang ating pangulo, ang assumption o naman parating good intentions di ba? Na parang masama din na hindi salubungin halfway ang kanyang offer.

Q: Ang pinanggagalingan po nitong usapin po ng impeachment complaint daw laban sa inyo, ay iyon pong inyong message sa UN. Bago po ang lahat, inyo po bang nabasa ang sinasabing complaint na ito, impeachment complaint?

VP Leni: Hindi pa po. Hindi pa tayo nabigyan ng kopya. Pero balita natin mayroon na nag-file, si Atty. Oliver Lozano at saka, Atty. Chavez ata. Mayroon nang finile, tapos mayroon daw ibang grupo na nag-press con din na magfa-file. Pero parang finile kasi ito while Congress was in recess na. So tingin natin, mag-a-aksyon ang House of Representatives pag resume na ng session sa May.

Q: How are you taking this? Itong lahat ng mga impeachment na ito?

VP Leni: Ang impeachment kasi Ted ano naman iyon, isang proseso na provided under the Constitution so kailangan respetuhin. Siguro iyong personal, pareho din ng paningin ni, ng ating Pangulo.

Parang hindi pa isang tao mula ng kami ay nahalal, nanggagaling pa lang tayo sa isang magulong proseso, iyong nakaraang eleksyon. Marami tayong mga problemang kailangang asikasuhin.

Iyong impeachment complaint kasi hindi iyon biro. Nakaraan na tayo sa ilang impeachment complaints dito sa ating bansa. Alam natin kung gaano siya ka-divisive, alam natin kung gaano siya nagpapa-polarize ng mga supporters.

Parang ngayon, sobrang dami nating problemang inaatupag na pag nagkaroon tayo ng impeachment complaint against the President, laban sa akin, parang ang daming trabahong hindi magagawa.

Ako naman hindi ako against sa isang impeachment complaint as a whole. Pero ito ba talaga iyong, para dapat kasi last recourse siya. Ito na lang ba ang natitirang pagkakataon?

Kahit ayan sa President, tatanungin siguro natin ang sarili natin, ito na lang ba ang remedy na natitira para kung ano man ang problema natin ngayon maresolba?

Kaya ang sa akin, pareho kami ng ating pangulo, parang masyado pang maaga, nag-align pa lang tayo sa isang political exercise, lilipat na naman tayo sa isang political exercise, at the end of the day, ang bansa ang hindi mag-be-benefit dito.

Q: Ang pinanggagalingan po, doon sa ating mga nababasa, ang pinanggagalingan ng impeachment complaint laban sa inyo ay iyong impeachment laban kay Presidente. Kaya nga po iyo rin pong nabasa ang sabi ng isang senador, sino ba ang nag-umpisang sumuntok? If you read that, galing po ito kay Koko Pimentel. Iyon po. Noong inyo hong nalaman na may impeachment complaint laban kay Pangulo, na finile po ng Magdalo group, ano po ang inyong naging reaksyon?

VP Leni: Ang naging reaksyon ko Ted, naisip ko na kaagad na finile ito ng Magdalo, wala namang consultation ito sa amin pero parating, parating pagdududahan na naman na kabahagi ako noon.

Kasi siyempre pag nangyari iyon I stand to benefit. Kaya ang sa akin talaga, hindi, alam mo iyon, kung ako tatanungin, sana hindi ganito kabilis. Sana napag-usapan, alam mo iyon. Medyo nabigla tayo.

Q: So kayo ho ba, ano ang inyong pakiramdam, hindi kayo sang-ayon?

VP Leni: Ako po hindi ko pa kasi nabasa ang buong complaint kasi ang alam ko parang mayroong mga, mayroong mga dagdag, mayroong mga supplementary allegations.

Pero iyong unang kong, unang briefer na nabasa ko tungkol doon sa unang complaint, parang sa akin, parang rushed. Nagkaroon kasi, kasi Ted, recess na, pero nagkaroon ng, gusto ko sanang makausap din ang mag Liberal Party sa House of Representatives para hingin iyong kanilang pakiramdam over the matter, pero marami nang umuwi sa kani-kanilang mga distrito dahil recess na.

Pero ang kaunti na nakausap ko, lahat hindi masyadong sang-ayon. Hindi masyadong sang-ayon kasi iyon na nga, parang, ang pakiramdam ng lahat ang isang impeachment process is not something na we take lightly.

Kasi mauubos na ang panahon nila para sa mga mahahalagang legislation pero ang usapan naman namin, pag nabuo namin na nandito na lahat, upuan, siguro pag-aralan kung ano ang finile.

Pero siguro Ted, hindi na ako mag-pa-participate doon kasi parang unethical din na kabahagi ako noon, kasi parating pagdududahan na mayroon akong interes.

Q: Opo, but as a lawyer, Ma’am, sa inyo hong unang basa nga noong briefer doon. Tingin ninyo ba mayroong substance ang complaint?

VP Leni: Iyong una kasi, Ted, na briefer ang mas nakita ko lang iyong parang iyong mga allegations tungkol doon noong mayor pa si Pangulo. So iyon nga ang tanong ko.

Bakit, bakit ang allegations tungkol sa Mayor pa ang ating Pangulo. Pero ang balita ko mayroon na mga, hindi ko alam kung na-file o may balak na i-file na mga supplemental na allegations. Siguro titingnan natin.

Q: Okay. So Ma’am ang pinanggagalingan po naman ng impeachment complaint laban sa inyo iyong betrayal of public trust, dahil daw ho doon sa inyong mensahe nga sa UN. Una po, iyon ho bang, bakit po naisipan gumawa ho ng mensahe sa UN?

VP Leni: Actually noong January, inimbitahan tayo ng UN para mag-participate sa UN Commission on Narcotic Drugs. Parang, particularly, iyong in-iinvite tayo maging panelist sa isang parang side-event.

At iyong side event human rights challenge, responding to extra judicial killings in the drug war. Ang line-up niya ng panelists kami ni CHR Chairman Chito Gascon. Nandoon ang former Prime Minister ng Thailand kasi kung naalala natin, naging madugo din ang drug war sa Thailand. Ang naalala ko mayroon ding former parliamentary leader na galing sa Dutch Republic etcetera etcetera.

Pero noong tingnan ko kasi iyong, noong tiningnan ko iyong imbitasyon, nasa March siya. At naging policy ko sa opisina na, mag-accept ako ng foreign invitations once a month lang.

By the time na nakuha ko ang invitation na iyon, mayroon na akong in-accept na invitation sa South Africa. In fact, aalis ako sa Thursday.

So sabi ko hindi ko na ito pupuntahan kasi pangalawang invitation na ito sa March, nauna na iyong isa. Noong nag-regrets kami ang pakiusap sa amin baka puwedeng magpadala nalang ng video message.

Pero iyong video message parang mas updating kung ano iyong nangyayari dito, at ano iyong, para ano iyong tulong at ano iyong responses na kailangan natin. So sinabi natin.

After noon, sumulat ako sa DILG, copy furnished ang pulis, hinihingi ko ang statistics. Hindi tayo sinagot. Hindi tayo sinagot ng ating nire-request.

Until kung naalala ko, parang nag-shoot kami noong video message kasi hinihingi na nila, mga end of February. So dahil wala tayong sagot doon sa mga hinihingi natin na data, nagbase tayo sa data na nirelease ng iba.

Kung titingnan natin ang data, actually may mayroon akong listahan dito. Halimbawa ang Human Rigths’ watch, ang data niya 7,000. Ang Amnesty International ang data niya 7,025, mayroon Aljazeera, 7,080.

Alam mo iyon, parang hindi eksakto ang mga data. Pero ang sa atin kinalap natin lahat ng available, at iyon ang ni-report natin. Hindi naman ito ni-rereport natin for the first time. Ito ang report ng napakaraming organisasyon, napakaraming news agency. In fact, iyong mga sina-cite nilang numbers, ang claim nila galing din sa pulis.

Mas gusto sana natin kung iyong numbers natin galing sa pulis, pero dahil hindi tayo sinagot wala naman tayong ibang mapapagkunan. Minention din natin doon sa ating speech, iyong incidences na nakakabahala na ni-rereport sa opisina natin.

Nag-receive na kami, Ted sa opisina ng maraming mga urban poor groups na nag-rereport talaga. Medyo nakakabigla ang kanilang mga kuwento. Ang problema Ted, natatakot sila e. Ayaw nilang lumapit sa pulis, ang sinasabi ng iba, identified namin kung sino ang gumagawa at iyong ibang gumagawa, talagang members ng Philippine National Pulis.

Noong nagkaroon nga ako pagkakataon doon sa PNPA graduation, kinausap ko si Secretary Sueno. Sinabi ko sa kanya, sabi ko Sec. iyong aking report, talagang ano iyon totoo. Puwede bang sa iyo ko i-report? Puwede ba akong mag-seek ng appointment sa iyo?

Kasi ang hinihingi sa amin proteksyon, na hindi ko naman ma, hindi ko Ted na, hindi ako makapag-promise na ma-poprotect ko sa kanila kasi wala naman akong, wala naman akong capability na magbigay ng protection.

Pumayag naman si Sec. Sueno kaya lang hindi siya available. Ang pakiusap niya sa akin after the Holy Week. So i-mi-meet ko siya after the Holy Week, ibibigay ko sa kanya ang detalye.

Q: Opo-

VP Leni: Pero hindi kasi Ted bigla bigla iyong, halimbawa noong tinitira akong walang basehan ang aking mga sinabi, ang pinaka instinct ko sana depensahan ang sarili ko na totoong, may mga nagsusumbong ng palit-ulo pero hindi ko pa Ted mailabas sila kasi natatakot.

Q: Opo, opo.

VP Leni: Pero kung nakikita naman natin gaya noong, halimbawa gaya noong pagsabi kong palit-ulo na sabi ng pulis walang nag-e-exist na ganyan na depending doon sa definition ko. Two days after lumabas iyong aking video message, may lumabas sa dyaryo. Na, talagang, iyong isa, ABS-CBN, iyong isa, Inquirer yata. Talagang may mga testimonies na nangyayari ang palit-ulo.

Q: So ma’am, ito hong binabanggit niyong um, na, na, kaso ng palit-ulo, actual na nakausap niyo ang mga taong biktima.

VP Leni: Actual. Actual, Ted. Actual nakausap natin iyong pamilya. Ito Ted, hindi lang palit-ulo, madaming nakakabahala. Halimbawa, iyong urban poor communities, noong humihingi sila ng tulong, ang, ang sinasabi nila, madaming illegal searches na nangyayari.

So, noong una, sinabi namin na huwag kayong papayag na walang search warrant. Um, ang kuwento nila noong binalikan namin sila, “Ma’am, hiningian namin ng search warrant, gaya ng sabi ninyo, sabi sa amin, wala daw kaming karapatan humingi ng search warrant kasi mga squatters lang kami.”

May mga kwento na may allegations na hinuhulugan, parang tinataniman. May mga barangay officials na kasama doon sa opisina namin, nagsabi na pagdumadating na po iyong nagsesearch, pinipilit namin na mag observe kami.

Paminsan daw nga, nag-aano, nagsa-sound sila ng gong para ma-alert iyong barangay officials, sila iyong mago-observe, to prevent iyong mga tanim tanim, “pero kami pa po, Ma’am iyong nakakasuhan ng obstruction of justice.”

Iyong mga ganoon. Na tingin ko nakakabahala iyon dahil kine-claim nila, usual itong nangyayari. Iyong ang hindi ko alam. Kung usual nangyayari.

Iyong sinabi ko sa speech na ni-ra-round up iyong mga, mga communities, hinihiwalay iyong babae sa lalaki, hinihiwalay iyong may tatoo, mayroon kinekwento na dinadala sa community nila, kahit hindi taga-doon, doon sa kanila pinapatay kasi allegedly mayroong mga, mayroong mga quota-quota.
Ito Ted, nakakabahala ito.

Marami tayong naririnig na ganito pero pag narinig mo kasi iyong kuwento from among themselves na personal na naka-witness nito, nakakabahala talaga. Mayroon tayong nilipitan nito, after sa atin lumapit. Nagtatanong lang tayo papaano tayo makakaprovide ng protection?

Wala sa atin makakabigay ng assurance. Hopefully itong paglapit ko sa DILG para mabigyan ng kahit anong assurance, kasi ayaw nila talagang lumapit sa police. Um, hopefully mangyari na iyong promise ni Sec. Sueno, makapagusap kami after the holy week.

Q: Ma’am, akin pong tinagalog, aking sinalin sa Wikang Filipino iyong speech niyo na lumabas. Kasi iyon po iyon pinangagalingan ng lahat ng ingay ng balitang ito, iyong speech na, message na iyon. Ito po aya king sinalin sa wikang Filipino para mas maintindihan po ng pangkaraniwa–masang Pilipino, noh. So dalawa po ang reaksyon siyempre, iyong pong ayaw sa inyo, saka iyong sinasabi na wala namang problema, wala namang masamang intensyon iyong mensahe, dahil sa pananaw ho nila, nangyayari iyon. Sa kabilang banda, eh hindi eh, sinisiraan niyo ang bansa. Iyan po ang claim ng iba. So ano ho ang reaksyon niyo doon, sa mga nagsasabi na iyong mensaheng iyon ay tahansang paninira sa ating bayan –

VP Leni: Unang-una, Ted, iyong sinabi ko doon, hindi ako ang unang nagsabi. Maraming maraming reports na lumalabas na ganoon.

Pangalawa, iyong Pilipinas ay kabahagi ng United Nations. Kaya tayo miyembro ng United Nations dahil gusto nating maging kabahagi ng isang community of nations. Na kung mayroong tayong mga problema na hindi natin kaya on our own, mayroong tayong masasandalan na iba.

At iyong conference na iyon, iyon ang sadya. Iyong conference na iyon, iyong sadya ay tignan iyong problema ng narcotics campaign, anti-drug campaign sa mga member nations at tingnan kung paano makakatulong iyong United Nations as a community of nations.

Um, mula naman na nagumpisa itong mga patayan, naging very vocal tayo dito, Ted. Naging very vocal tayo, in fact, miyembro pa ako ng gabinete, very vocal na ako dito. At iyong pagka-vocal ko, in-acknowledge ni Presidente even during the Cabinet meetings. Acknowledge–

Q: Acknowledge in what manner?

VP Leni: Um, pag na-me-mention iyong Extrajudicial Killings, pabiro na sinasabi na “Magagalit nanaman sa akin si Ma’am.”

Pero before kasi parang pakiramdam ko he did not take it against me. In fact, naalala ko sa isang cabinet meeting, sinabi ko sa kanya, “Mr. President, nagpapasalamat ako sa inyo na kahit publicly in-oppose ko iyong iba mong polisiya, hindi niyo po iyon tina-take against me.”
Naalala ko nga iyong response ni Presidente noon, trabaho naman iyan kaya naiintindihan niya ako. Kaya sa akin naman, akala ko, very good natured na mayroong acceptance na hindi natin tinitignan iyong isang bagay sa parehon paraan, pero nagrerespetuhan pa rin tayo in the sense na iyong bagay na pag-aagree-han natin, puwede natin pagtrabahuan.

So iyong sa akin, iyong pag-report doon, very factual. Wala tayong ni-report na hindi backed by evidence. Iyong aking report, kahit tignan iyong lahat ng figures dito, consistent iyon, mayroong disagreement.

Halimbawa Ted, iyong disagreement iyong numbers, kasi sinabi ko doon, 7,000.

Q: 7,000 deaths, summary executions, to be exact ang inyo pong ginamit –

VP LENI: Wala akong sinabi doon Ted na iyon iyong drug related. Ang sinabi ko lang, from the time na, from the time na ni-launch iyong drug war, nagkaroon na tayo ng 7,000 summary executions.

Um, kung titingnan natin iyong figures ng pulis, parang tama naman siya. Iyong sinasabi ng figures ng pulis, iyong 7,000 na iyon, hindi lahat iyong drug related.

Kasi iyong drug related lang daw doon, parang, 3,979.

Pero iyong, the rest of the figures, mayroon siyang sinasabi na 3,560 na deaths under investigation, hindi alam kung drug related iyon o hindi, pero kung titingnan natin iyong explanation ni Gen. Bato, mayroon siyang isang statement na sinabi during isang Senate Hearing, noong August, na sinabi niya, iyong description niya ng deaths under investigation, ito iyong mga vigilante-style deaths.

Na hindi natin alam kung drug related pero baka sumasakay doon sa anti-drug campaign. Kasi ito iyong mga deaths na nakikita na lang natin sa mga kanal, sa mga daan, pero hindi natin alam kung sino gumawa,

Q: Saka may mga placard po, may mga placard.

VP Leni: So ito, kahit hindi pa sigurado na drug related ito, si Gen. Bato mismo ang nagsabi na parang sumakay ito sa anti-drug war. So iyon iyong punto naman natin. Unang una, before nagkaroon ng drug war, wala namang pulis na description na deaths under investigation.

Iyong description lang nila, homicide o murder. So iyong sinasabi namin, kaya namin sinama sa summary executions kasi iyon din iyong description nila. Whether drug related o hindi, iniimbestigahan pa nila.

Q: Opo, Ma’am. So ito Ma’am pinakamagandang nga po, kunin natin mismo iyong eksaktong salita na sinabi ni Gen. Bato doon sa isang press conference po sa Camp Crame. Maganda din po dito na ating basahin ang eksaktong salita niya para po magkaroon kayo ng reaksyon po. Sabi niya dito, noh, inilabas po nila iyong bilang upang maliwanangan ang publiko, maging si Vice President Robredo, and I quote, “Hindi po kami naninira sa kanya. Mataas ang respeto namin sa kanya bilang Bise-Presidente, pero gusto lang namin ma-correct iyong sinasabi niya pa rin, um, iyong sinasabi niya para na rin sa kanya. She is the Vice President, so dapat tama iyong data na manggagaling sa kanya. Tinitulungan namin siya para ma-correct.” Iyong pong binabanggit niyang correction, ang sabi daw po niya, iyong daw na homicide na naitala mula July 1, 2016 hanggang March 24, ay 6,111. Taliwas doon sa 7,000 na binabanggit niyo na medyo ho naipaliwanag kanina. Dagdag niya ho dito, “1,398 daw ho, katumbas ng 23% ang nakabuuang kaso iyong may kinalaman sa droga. Habang 828, 13.8% iyong walang kinalaman sa droga. 3,785 o 60% ang inaalam pa kung may kinalaman sa ilegal na droga o wala.” Malaki ho iyong figure na ito. 3,785 iyong inaalam pa.

VP Leni: Kasi sa figures ko nga Ted, ito iyong unang nilabas nilang statement, 3,560 iyon. So nag-increase na ngayon. Pero iyong punto ko lang, kaya nga sa pulis din tayo una sanang humingi ng data.

Kaya sinulatan natin si Sec. Mike Sueno, kasi iyong pulis, under sa kanya, kaya copy-furnished si Gen. Bato, kasi kung lalabas tayo ng figures, dapat talaga galing sa kanya.

Pero dahil nga hindi sila nag-rerelease, hindi sila nag-rerelease ng figures, kailangan maghanap tayo ng ibang sources. At iyong sources na sinite namin, sinasabi ng mga sources na iyon na galing din sa kanila. From Amnesty Internationl, Human Rights Watch, iba’t ibang media outlets.

Pero sa akin lang, nabanggit ko iyon sa UN speech, na hinihingi natin iyong transparency sa pag-report.

Mayroong inconsistencies na galing sa kanila. Iyong inconsistencies sa numbers, halimbawa, iyong nirelease nila kahapon na numbers, slightly different ito doon sa una nilang nirelease.

Iyong una nilang ni-release, parang, 2,609 deaths, ito iyong because of Oplan Double Barrel. Ito iyong unang ni-release.

Pero mayroong, hindi Oplan Double Barrel pero another 1,370 na drug related.

So ito, ito, ano ito, vigilante-style pero alam na nila na drug related. Iyong natitirang 3,560 ito iyong vigilante-style pero hindi pa sigurado kung drug related.

Q: Opo.

VP Leni: Iyong sa atin lang, baka mas mabuting maging official e. Siguro iyong kahapon official na iyon, kasi parang ang hirap din sa atin tingnan kung ano talaga. Kasi pa-iba-iba iyong figures na lumalabas.

Q: Ako naman po, iyong take ko dito, paano maiibestigahan iyong 300, ah, iyong 3,700 na ito, noh, kung we only have 365 days a year, paano mo mareresolve ano, ang daming kaso nito.  Ma’am, again I hope you don’t mind again we have to take a break. Ang dami na pong mga text reaction galing sa ating tagapagkinig na nanggagaling at mga katanungan mula dito sa staff sa ating programa. Ma’am if you don’t mind, ano po,

VP Leni: Ok lang Ted.

Q: Kayo ho ba ay nagsisisi na ginawa niyo ito?

VP Leni: Hindi Ted. Hindi ako nagsisisi kasi bago ko naman ginawa iyong statement na iyon pinag-aralan. Hindi naman iyon parang bigla mo na lang itong naisip tapos sinabi mo. Iyong sa akin may halo kasi na frustration.

Gaya ng sabi ko, mula noong July very vocal na tayo tungkol dito sa anti-drug war in fact may isang conference akong nirequest sa DILG na pinayagan naman tayo.

Nakipag-meet ako sa kanila humingi ako ng ito noong umpisa pa lang early days humingi ako ng briefing ng ginagawa at iyong direction doon sa usapin ay rehabilitation.

Tayo naniniwala doon kasi from the very start naman gusto natin na tingnan ang drug problem na isang complex na health problem na yong solusyon din more complex kesa sa patayan.

Iyong solusyon maghanap ng mga paraan. In fact, napag-usapan namin noon institutional rehabilitation tsaka community rehabilitation.

Iyong opisina namin actively nagpaparticipate sa pagcraft ng mga community rehabilitation programs.

Kausap natin iyong mga simbahan etc. Pero kahit kasi after noon patuloy yung patayan at noong patuloy na tumataas iyong numero ng patayan naging very vocal tayo dito pero parang hindi napapakinggan.

Naalala ko Ted January 15 ni-report ko iyong Tokhang for Ransom the following day may statement iyong police na misinformed ako walang ganoon na nagyayari tapos four day after, January 19, lumabas iyong pagkamatay noong Korean businessman na parang ganoong iyong circumstances na nirereklamo ko.

Pinatay sa loob ng Crame, ayun kaya ko sinasabi sa kanila kaya ako nagrereklamo ng Tokhang for Ransom kasi may mga businessmen na pumunta sa office na nabibiktima.

Ang kuwento nila nagsumbong na sila sa pulis pero walang nangyayari kasi allegedly mga members din ng Philippine National Police yung kabahagi pero nakakabahala ito Ted kasi ang paniniwala ko naman minority iyong mga pasaway parang iyong buong institusyon nadadamay.

Kaya iyong sa akin ang hinihingi ko sana noon kina General Bato na sana before maging full, magfull swing ang kampanya sa iligal na droga, linisin muna iyong institusyon.

Linisin iyong ranks kasi iyong danger talaga na may mangabuso na mga rogue na policeman buong kapulisan iyong maaapektuhan at ganoon nga ang nangyari. Ang nangyari nga ngayon iyong gawain nang kaunti nadadamay iyong gawain ng mga matitino naman.

Nung sinuspend iyong… after noong… after noong pagkamatay noong Korean businessman, sinuspend iyong drug operations, iyon medyo natutuwa sana tayo ang pakiramdam natin noon pagkakataon na na kahit marami nang nangyayari, atleast may ginagawa pa rin. Panahon na para linisin iyong institusyon. Kaya lang parang hindi pa nalilinis iyon bumalik ulit at patuloy nanaman iyong patayan.

Q: This morning po ito ang headline ng police report – may patay matapos pasukin ng pitong lalake. Kaladkarin sa labas at pagbabarilin sa Marikina kagabi. Dalawang tricycle driver patay din sa magkahiwalay na lugar sa Caloocan at Navotas kagabi at datig pulis patay din matapos barilin sa Pasig. Ginang patay din sa pamamaril sa Maynila. Lahat ng ito inaalam pa kung may kinalaman sa droga. This is just for last night.

VP Leni: Kaya tayo Ted natatakot kasi ang laking possibility na hindi naman drug related. Malaki ang possibility pero hinid natin maikakaila na parang naging flagrant na iyong patayan. Noong umpisa lang na parang binibigyan ng blanket authority na kung drug related pwedeng magpatay kahit iyong mga hindi naman drug related sumakay na sa kampanya. Iyong sa atin nga…

Iyong sa atin delikado na iyong mga namumuno parang binibigyan ng authority ang mga miyembro ng pulis na pumatay kasi di ba kahit kahit kahit hindi na sa purpose na iyon ginagawa pa din. Pangalawa parang iyong numbers alarming talaga siya at ang indications tuloy tuloy na aakyat pa ito.

Kanino tayo lalapit? Kanino tayo lalapit kung hindi naman napapakinggan ng authorities iyong ating hinaing tungkol dito?

Q: Pero may iba din pong nagsasabi na ang mga napapatay na iyan ay talagang matitigas ang ulo niyan ayaw tumigil sa illegal drugs and doon sa pinakahuling survey ng Pulse Asia sa Metro Manila, malaking mayorya ang nagsasabi na they feel safer now in Metro Manila dahil sa kampanya against illegal drugs.

VP Leni: Ako kasi Ted kung titingnan natin ang kuwento sa bawat patay alam natin na hindi lang drug pusher at drug addict ang namamatay. Marami nang collateral damage yung patayan na ito.

Alam natin na pati mga bata nagiging nagiging, namamatay dahil sa kampanya. Alam natin na wala namang mga kaalam-alam.

Doon na lang sa amin Ted sa Naga, wala naman sa aming patayan nagkaroon lang ng patayan ngayon na lang. Nakakabahala ito mayroon tayong mga public official na nag-express na rin ng concern may nabasa tayo na isang mayor dito sa metro manila na nagexpress na rin ng concern.

Nakikiusap na tigilan ang patayan. Parang nag-get out of hand na na nagiging masyadong mura na lang iyong buhay. Kahit Ted sampu lang iyong namatay kahit isang daan, kahit isang libo one death too many.

Kaya sa akin lang iyong pagpapatay kasi ano yun e parang binibigyan mo ng authority ang lahat na ilagay sa kanyang kamay iyong batas.

Iyong sa atin naman, isa tayong demokrasya dapat iyong rule of law nasusunod kung mayroong kailangang parusahan bigyan ng tamang proseso pero hindi iyong may pagduda ka, ilalagay mo na sa batas ang kamay mo.

Q: Iyon po ang mensahe ninyo sa mga nagsasabi na pasaway sa barangay yan e…

VP Leni: Tingin ko Ted nasasabi iyan kasi wala pang nabibiktima sa sariling pamilya pero pakinggan natin iyong mga pamilyang nawalan na ng mga miyembro ng pamilya nila dahil sa kampanyang ito talagang iyong iyong frustration nandoon talaga.

Q: May report po na lumabas, ito naman sa isang panayam sa radyo na dahil po sa usapin ng destabilisasyon binanggit po ng AFP na kayo mismo ang inyong galaw ay binabantayan ng AFP.

VP Leni: Ako Ted violation iyan ng right to privacy pero ako kung ginawa nila iyan sa akin, sila na mismo ang makakaconfirm na hindi ako kabahagi. Sila yung makakapag-confirm na hindi ako kabahagi diyan kahit pa Ted tingnan nila iyong mga kausap ko sa telepono alam nila. Baka iyong report nila ang basehan ng presidente para sabihin na hindi naman talaga ako kabahagi.

Q: So alam po ninyo na monitored na ang galaw niyo lahat pati mga tawag sa telepono?

VP Leni: Oo naman Ted. Hindi naman pikit ang mata natin diyan. Pero ako naman kung totoong ginawa nila iyon, sila ang makakapagconfirm na wala tayong kahit anong participation kahit na anong participation sa kahit anong move na una i-destabilize ang government o paalisin ang pangulo sa kanyang puwesto.

Q: Kayo po ay reluctant candidate during the last national elections ano ho? Huli nga kayong dumating e. Pinakahuli kayong nagdesisyon na sumalang…

VP Leni: Opo.

Q: … at sumabak sa magulong pulitikang ito. Tapos kayo po ang nanalo. Ito hong lahat ng nangyayari sa inyo dito, inaasahan niyo ba ito? Na ganito kabigat ang mangyayari gaya ngayon pinaguusapan ang impeachment.

VP Leni: Ako hindi Ted. Unang-una kahit ang pagtakbo ko sa Kongreso biglaan iyon. Biglaan iyon pero parang naka-adjust kaagad tayo dahil sa Kongreso kasi Ted ang constituency mo Ted distrito mo.

Kahit kahit marami din ako doon, malaki Ted ang mga kalaban ko doon dahil political dynasty, marami ding binabato na ganito pero madali kasi iyon na madisprove kasi kilala ka ng tao. Pero iyong national Ted ibang-iba kasi marami sa iyong humuhusga dahil sa paniwala ng paninira ng iba na hindi ka naman kilala. Mahirap mahirap makilala ka ng tao. Pero yung national Ted, ibang-iba.

Kasi marami sa iyong huhusga dahil sa paniniwala ng paninira ng iba na hindi ka naman kilala. Mahirap kumbinsihin kung hindi ka naman kakilala.

Gaya Ted ngayon marami sa atin na-dedemonize. Nakakalungkot iyon, pero ano ang magagawa natin?

Yung sa akin na lang lalo ngayon may social media na, parang yung mga tao may capacity na mag-maintain ng infrastructure sa social media. Eto talaga yung naninira, parang mula kampanya hanggang ngayon hindi tayo tinatantanan, nakakalungkot iyon.

Nalulungkot ako dahil hindi ka binibigyan ng pagkakataon na ipakilala ang sarili mo. Hinuhusgahan ka sa isang paraan na hindi naman makatarungan. Iyong pinaka-consolation ko lang Ted na iyong mga taong nakakakilala sa akin, nakakakilala sa asawa ko, hindi talaga maniniwala dito.

Pero, pero madalas tinatanong ko sa, paggising ko sa umaga, ano ba itong pinasok ko? Paminsan inaaway ko pa ang asawa ko, sinasabi ko kung bakit kasi iniwan mo pa ako? Kasi siguro kung hindi naman nawala ang asawa ko, never naman akong pumasok sa pulitika.

Q: Talking about social media at saka iyong mga sinasabi ho ninyong paninira, I’m sure ito pong usapin ng Naga leaks, kung pag binasa mo hindi mo alam kung sinong sumulat, lahat po ay nakatago ang pagkakakilanlan. Papaano ho ninyo ito tinanggap, Ma’am noong nabasa ninyo ang mga detalyado hong kuwento, Ma’am?

VP Leni: Ako kasi Ted madaling i-disprove. Madaling i-disprove iyong detalye na kuwento. Karamihan sa paninira sa amin hindi ko pinapansin. Pero mukhang iyong sa, hindi ko papalampasin.

Hindi ko papalampasin kasi ang puntirya ng kanyang tira ang asawa ko. Tingin ko parang iyon ang crossing the line kasi ang asawa ko wala na dito. Hindi niya madedepensahan sarili niya.

Iyong mga tira Ted sa akin, kung anu-ano na din ang lumabas sa akin na tira na mayroon akong boyfriend, buntis ako, nagpa-abort, ako hinahayaan ko iyon kasi madali iyon i-disprove.

Pero iyong paninira sa asawa ko, sino bang magdedepensa sa asawa ko wala na siya, siyempre ako iyon. Kaya ito alam naman namin Ted, alam naman namin kung sino ang behind dito.

Pero dahil nagco-cover sila anonymity, parang it will take time para i-prove na sila nga ito. Pero mayroon na kaming mga abogado na tinitingnan na ito. Seryosong pinag-iisipan na magfile ng kaso laban sa kanila.

Q: Ma’am ito na ho iyong mga katanungan ng ating mga tagapakinig ano po. Sabi po ng isa, na si – ng Quezon City. Ted pakitanong kay Leni kung bakit ayaw niyang matuloy ang recount sa vice presidency. Naniniwala po ba siyang siya talaga ang nanalo? Kung naniniwala siya, bakit ayaw naman niya matuloy ito? Please do not filter my question.

VP Leni: [Laughs] Ang akin Ted, mali iyon na sinasabing ayaw magpa-recount. Ito Ted, tinitingnan ko lang ang figures natin.

Naghain si Bongbong Marcos ng kaso July 2016. Pero yung nakakapagtaka dito Ted, nag-file lang siya ng isang motion para i-set ito for preliminary conference, obligasyon kasi ito ng mag-fa-file, January na.

Ngayon, so umandar siya ngayon para doon sa preliminary conference. Iyong kanyang pinoprotesta Ted, teka tingnan ko lang mga numero.

Ang kanyang pinoprotesta ay 662 municipalities. Pero ang 662 municipalities, naglagay siya ng sinasabi niyang mga affidavits, yung affidavits ang kino-cover lang 57 doon sa 662.

So iyon ang tinatanong natin, nasaan ang affidavits para doon sa the rest of the 662. Bakit yung meron ka lang affidavits doon sa 57?

Kung sasaklapin mo ang 662, dapat mayroon kang ebidensya para doon sa 662. Hindi natin, hindi natin pinapa-delay ang recount. Ang tinatanong lang natin nasaan yung iba mong ebidensya?

Q: Kasi ang pinag-uusapan dito ang pagbubukas ng balota, di ba?

VP Leni: Pagbubukas ng balota. Mayroon siya Ted na identified na mayroon daw daya sa 2,537 cluster precincts.

Pero hindi naman siya naghain ng ebidensya para i-prove kung nasaan yung alegasyon doon sa 2,537 precincts.

Doon nga Ted, ito hindi ko lang puwede siyang i-discuss in detail kasi bawal sa amin, pero marami na kaming nakitang mali doon sa mga ebidensyang hinain niya.

Ngayon tinatanong lang natin siya Ted, bago natin ito matuloy, nasaan yung ibang ebidensya. Kasi hindi naman pwedeng piecemeal, kasi ang sinasabi mo ikaw mayroon kang proof. Mayroon kang proof ng pandaraya, nasaan yung proof mo?

Ito Ted, sa aking interes, mas makakabuting mangyari ang recount. Kasi hanggang hindi pa iyan nangyayari, binibigyan ko lang ng pagkakataon yung mga supporter ni Marcos na sabihin na siya ang tunay na vice president.

Parang hindi yata, mali yata sa logic na ako pa iyong ayaw na mangyari yung recount. Kasi lalo ito natatagalan lalong may shroud of legitimacy yung aking mandato.

Ako sigurado ako Ted sa aking panalo. Wala naman akong capacity dumaya. Kaya’t makakabuti sa akin na mas mabilis na ma-resolve ito, mas magiging solid ang aking mandato.

Pero talagang talo tayo Ted sa propaganda, iyong bawat galaw o kahit wala pang galaw mayroon na talaga silang kuwento.

Kaya iyong sabi ko parati na mahirap talagang kalaban ang Marcos. Alam naman natin ang strategy na ginamit nila sa kanilang hidden wealth. 31 years after wala pa ding nangyayari.

Ito lahat wala nangyayari dahil din sa parehong, parehong tactics, parehong legal manipulations na ginagawa ng kanilang pamilya.

Iyon din ang ine-employ ngayon. Ang nakakalungkot lang, sila ang may capability. Ang infrastructure nila sa social media, in place.

Mahirap talagang kalabanin kasi tayo Ted wala naman tayong ganoon na resources.

Q: Kayo ho ba ay nag-counter protest din?

VP Leni: Nag-counter protest tayo, Ted.

Q: Ilan po itong presinto naman?

VP Leni: Kung hindi ako nagkakamali parang 16 na municipalities. Hindi ko Ted alam iyong…

Q: 16 municipalities of all the entire number of municipalities. Kasi po para maintindihan ninyo ano ho, sa ganyang pong protesta mayroong, iyon pong natalo, nagprotesta. Iyon din pong nanalo, may karapatan din pong mag-counter protest kasi pag feeling niya, baka may mga ibang lugar, doon naman ako minaneobra, dinaya. So dalawa po iyan. Maaring pagbigyan po ng, kung sa House, sa SET ho sa Senado, dito po PET. Pagbibigyan po ang petition ng nagpoprotesta, at pakikinggan din po ang kabila. Baka sabihin ng iba, o dinidelay mo. May mga kaso po na iyon nagprotesta, kinalaunan mas malaki pa ang lamang.

VP Leni: Totoo po. Nangyayari ito in the past. Ang mahirap lang talaga dito Ted, kasi parang masama sa loob kasi alam mo naman na hindi ka dumaya, mapipilitan kang gumastos. Mapipilitan kang gumastos kasi mayroong mga legal fees na kailangan kahit volunteers ang ating abugado.

Q: Ang gastos, Ma’am, malaki po.

VP Leni: Sa recount lang, Ted, talagang pahirapan. Iyon din ang pinoproblema natin ngayon.

Q: Ma’am mabanggit ko lang, nangyari po sa akin iyan. Noong nanalo ka, ako raw nandaya. [Laughs] Ako daw bumili ng boto. Opo. May nagprotesta so obligado ka ano? Kahit na alam mo nang in your conscience panalo ka, obligado kang sagutin kasi –

VP Leni: Hindi din pwede magpabaya.

Q: Hindi ka puwede. Obligado kang gumastos. [Commercial break]

Q: Ito na ho yung mga katanungan ng ating mga tagapakinig this morning: How can we explain that in the latest survey, the citizens nga po feel more safe than before? What are the allowable collateral damage? Can we ever have zero collateral damage in any intensified drive against any issue? Drugs, traffic and even health?

VP Leni: Um, mahirap sagutin, Ted. Kasi, mayroong, survey na ginamit. Yung pumupunta sa amin, parang baliktad yung reklamo. Pumupunta sa amin, mas sinasabi na mas takot sila ngayon. At mas nakakatakot dahil ang kinakatakutan, authorities. Ang tingin ko, mas nakakabahala to.

Kasi pag takot ka sa authorities, kanino ka na lalapit? Yung collateral damage naman, sabi ko nga, one death is too many. Walang dahilan para magkaroon ng collateral damage. Kaya dapat all-encompassing yung rule tungkol dito.

Walang excuse. Kasi oras na nagbigay ka ng exception to the rule, parang mag-papave the way lang yan sa pag-aabuso.

Q: Mula kay Ferdie Carbonell ng Cebu City: VP Leni, we recommend you to help the President and not air your grievances through international group who are biased to the Philippines. You humiliated Filipinos here and abroad.

VP Leni: Um, yung… palagay ko Ted, nasagot ko na iyan kanina. Alam ng ating Pangulo na sa mga programang sang-ayon tayo, tinutulungan natin siya.

In fact, tinutulungan natin ngayon yung DOF doon sa kanyang tax reform package, tinutulungan natin siya na ipaalam sa ating mga kababayan kung ano yung benefits ng bagong tax reform package.

Marami tayong – maraming mga programa yung administrasyon ngayon na sang-ayon naman tayo. Pero hindi puwedeng tikom yung ating bibig sa mga programang kontra tayo, kahit pa gaano ka-unpopular.

Sinabi ko naman Ted, na yung paglapit sa international community, yun ay last recourse kung di ka na pinapakinggan ng mga taga-dito. At yung extra judicial killings, yun yung aking pakiramdam.

Um, matagal tayong nag-ingay tungkol doon, walang nangyayari. Kanino tayo lalapit? Hindi naman puwedeng hindi ka pinapakinggan, tatahimik ka na lang. Kasi kung tatahimik ka na lang, parang hindi ko ginagawa yung mandato sakin niyan.

Meron akong Constitutional mandate na protect the life, protect the security ng ating mga kababayan. Hindi puwedeng dahil walang nangyayari dito, wala na rin akong gagawin.

Q: Opo. Ano ba daw po ang magagawa ng UN sa inyong ginawang pagsusumbong sa kanila?

VP Leni: Ito Ted, sabi ko nga itong UN ay community of nations. Kaya tayo nag-member sa kanila, kasi yung mga hindi natin kaya on our own, sa kaniya tayo umaasa.

Alam natin na napakaraming ginagawa ng UN dito sa atin. Halimbawa, Opisina na lang namin, katrabaho naming yung World Food Programme. Katrabaho natin yung UNICEF.

Marami tayong mga pangangailangan sa pagtulong sa mga mahihirap na sinasagot ito ng UN. Hindi naman puwede na kung mga bagay na pipiliin mo lang yung hihingin sa kanila… Kasi kabahagi tayo ng pamilya nila.

Q: Opo. Um, bakit di ninyo tutulan ang complaint ng Magdalo – salungat yan sa sabi niya na tutol siya sa impeachment kay Duterte?

VP Leni: Sinabi naman na natin yun Ted, kanina. Nasagot na natin yon. Hindi natin yun sinusuportahan.

Not for anything else, pero palagay ko unang-una, masamang magsuporta ako sa ganoon dahil ako yung makikinabang. Parang hindi magandang tingnan.

Q: Magandang umaga, mahal naming Vice-President. Ano po ba ang isa o pinakamabisang paraan upang tuluyang mabawasan o maparusahan ang mga talagang walang konsensiyang drug lord, pusher, etc., Caloy ng Makati.

VP Leni: Um, dapat yung malalaki yun yung pinapabigyan ng atensyon. Yung isang frustration ngayon, yung mga napapatay talaga mga walang kalaban-laban. Pero nakikita natin na yung mga malalaki, yun yung mga hindi nakukulong.

Yung mga malalaki, yun yung mga nakakawala, yun yung mga nakakalabas ng bansa. Hindi napapanagot. Pero yung mga walang kalaban-laban, yun yung pinapatay na walang dahilan.

Pag sinabi nating walang dahilan, hindi nabibigyan ng pagkakataon na depensahan yung sarili. Kaya satin, tingin ko pinaka-mabisang paraan ito: hanapin yung malalaki para mahinto.

Pangalawa, ipakita sa mga mamamayan na yung justice system umaandar hindi lang laban sa mga mahihirap pero lalong-lalo na laban sa mga mayayaman.

Q: Opo. Pinaghihinay-hinay po ng ibang miyembro ng Gabinete ng Pangulo ang media sa pagre-report po ang media tungkol sa nangyayaring patayan sa Pilipinas para daw ho hindi maapektuhan ang ating imahe. Ano ho ang inyong masasabi doon?

VP Leni: Palagay ko mali yun. Maling pakisuap yun kasi yung media meron siyang obligasyon na ireport kung ano yung katotohanan.

Palagay ko instead na pakiusapan yung media na maghinay-hinay, pakiusapan yung authorities na ito yung bawasan yung dahilan para may masamang isulat tungkol sa atin.

Q: Eto po no, sabi po ng isa sa ating texter, bakit po sa tingin ninyo, kailangan idaan sa media at UN yung mga domestic issues na yan at di niyo po paimbestigahan pormal bago kayo magsiwalat?

VP Leni: Actually, Ted, nilabas na natin ang ating request. Kinikuwento ko naman na bago tayo pumunta sa UN, meron tayong official letter sa DILG at saka sa PNP. Hindi naman tayo pinansin.

Q: Ito ho no, ano po ang inyong regalo kay Pangulong Digong ngayong kaarawan?

VP Leni: Paningin ko, dasal, Ted. Dasal na maging mas maayos yung kanyang health. Ayon naman yung dinadasal natin for everyone. At saka dasal pa rin.

Dasal na maging matagumpay ang kaniyang pamumuno kasi hindi naman ito para sa kaniya. Para to sating lahat. Ako naman parati ko ‘tong inuulit sa kaniya. Na ako, makakaasa siya sa aking suporta.

May mga bagay na pareho kami ng paniniwala. Pero mabigyan lang sana ako ng pagkakataon na yung – iba yung aking paniniwala, mapakinggan din. Kasi yung pagkontra naman Ted sa mga issues hindi naman ito nangangahulugan na gusto nating hindi magtagumpay yung kaniyang pamumuno.

Yung pagkontra natin sa issues, yung dasal natin dito sana pakinggan. Kasi tingin natin yung isang lider na nakikinig, nagiging mas mahusay. Wala naman tayong monopoly ng kahusayan – whether si Pangulo yun o ako.

Pero palagay ko pag hinahanayaan na magtulong tulong tayo, pinapakinggan yung bawat isa, mas magiging matagumpay yung leadership. At yun naman yung wish natin.

Kaya nag-red ako ngayon Ted eh, kasi birthday ng ating Pangulo.

Um, yun sana yung kaniyang health wag mapabayaan kasi siya din nagkukwento na meron siyang health issues. Ano pa naman, malakas pa naman yung atin pangulo. Tsaka yun, sana mas matagumpay na pamumuno sa ating bansa.

Q: Opo. Kung saka-sakali po, Ma’am na muling maging miyembro ng Gabinete, will you accept? Kung saka-sakali lang po naman.

VP Leni: Unang-una, Ted palagay ko hindi na yan mangyayari. Hindi na yan mangyayari pero kung mangyari yun, baka hindi na. Baka hindi na siguro Ted kasi, obviously marami kaming hindi… Marami kaming mga ibang pagtingin sa mga bagay. Pag miyembro ka kasi ng Gabinete, alter-ego ka ng President.

Baka di tayo makabuwelo magpahayag ng ating mga saloobin sa mga bagay na kontra tayo. Ito yung problema ko nung ako ay bahagi ng Gabinete.

Parang, kailangang 100% yung suporta ko sa pangulo pero marami siyang mga polisiya gaya nitong extrajudicial killings, yung reimposition ng death penalty, yung burial ni Marcos sa Libingan ng Mga Bayani. Parang di ko kayang suportahan iyon.

Kaya naging public pa rin tayo sa ating dissent at hindi naging maganda yung pagtingin ng mga tao doon. Kahit naman nasa labas ako ng Gabinete, tingin ko makakapagsuporta pa rin ako sa mga bagay na pareho yung pagtingin namin.

Q: So para ho mas matintindihan natin yan, so meaning kapag miyembro ka ng Gabinete, mahirap yung posisyon mo na magkomento ka pa nang taliwas doon sa ginagawa ng administrasyon.

VP Leni: Mahirap Ted. Yung sa akin naman, Chairman ako ng HUDCC noon. Yung lahat ng statements ko patungkol sa pabahay, sinisigurado ko na yun yung sentiments ng ating Pangulo kasi yun yung expectation sakin.

Kaya yun yung kinikuwento ko kanina – meron siyang mga polisiya na kontra ako, um akala ko nung umpisa na hindi siya tini-take against me. Pero ultimately, yun din yung nag-take ng toll sa aming relationship. Parang, hindi ko rin kayang tumahimik sa mga bagay na I feel strongly about.

Q: Opo. Speaking of HUDCC, Ma’am may problema po yung NHA dito ho sa naging galaw ng grupong Kadamay. Have you been monitoring the news? Itong mga nangyayaring ito? Ano ho ang take doon sa nangyayari at ginawa po ng grupong Kadamay?

VP Leni: Actually Ted, it was bound to happen. Noong member pa ako ng Cabinet, nireport ko several times itong sitwasyon na ito. Na ang problema kasi natin, napakarami nating housing projects na unoccupied.

Kinwestyon ko na ‘to sa NHA before na sabi ko mali kasi yung metrics ng NHA. Parang yung NHA, yung metrics na dati, yung accomplishment niya yung number of houses built. Kahit hindi occupied. Kahit hindi napabuti yung pagbuhay basta sa kanya nakapag-nakapagawa siya ng bahay okay na yun.

Sinasabi ko di yun puwede. Kaya nga nag-aadvocate ako ng in-city o on-site kasi lalo mong linalayo sa sa lugar ng trabaho yung mga tao. Lalo hindi siya nagiging successful.

Marami tayong mga housing projects sa Bulacan, Nueva Ecija, Pangasinan, sa Cavite na unoccupied, na sayang.

Iyong Kadamay nung nasa HUDC pa ako, twice yan pumunta sa office. In-entertain ko sila at nag-propose ako sa Cabinet kung ano yung puwedeng gawin dun sa mga unoccupied na housing projects.

Ang una ko nun na, ang una ko nun na suggestion na i-redesign yung mga bahay kasi yung iba dito for PNP and AFP housing.

I-redesign yung bahay na appropriate sa pangangailangan ng PNP o AFP. Yung hindi ma hindi, hindi i-tatake ng PNP at tsaka AFP, i-open na dito sa mga walang bahay kasi parang it doesn’t make sense na ang dami mong nangangailangan, 5.6 million yung backlog natin, pero ang dami mo din bahay na unoccupied.

Parang hindi siya swak. So nung nangyari ito, nakakalungkot kasi dapat hindi naman ganun pero yung tingin ko lang kailangan mas bilis bilisan yung pag-aksyon.

Q: Opo ano pang mga nasilip na problema ho dito?

VP Leni: Actually sobrang dami niyang problema kasi yung pakiramdam kagaya nitong Kadamay, yung iba sa kanila nabigyan na ng mga pabahay pero wala yung basic utilities, walang tubig, walang walang kuryente.

Heto halimbawa sa sa Bulacan nahanapan na namin nang paraan kahit nasa labas na ako ng HUDC tinrabaho pa din ito. Yung tubig sa Bocaue resettlement site, inaayos na namin.

Meron din yung mga sa Pandi tsaka sa Norzagay, naayos din natin yung patubig diyan, mag mag-coconstruct na nung mga connections pero ito kasi Ted maraming mga pagkukulang yung yung mga dati.

Maraming pagkukulang kasi meron tayong UDHA. Ito yung batas patungkol sa sa informal settlers. Meron siyang mga provisions na hindi naman nasunod.

Halimbawa, hindi puwedeng magkaron ng relocation kung walang basic utilities, tubig, kuryente access to transportation, livelihood. Pero nag-rerelocate sila kahit wala nito.

Halimbawa yung livelihood. Pag tinanong mo bakit walang compliance dun sa batas na kailangan may livlihood opportunities, parang ang parating sagot sa atin, meron naman pa-training ng livelihood.

Pero sabi ko, di puwedeng pa-training eh kasi ang pa-training, pagbibigay lang yun ng skills. Pero papaano yung capital nila, papaano yung access sa market. Siyempre kahit mabigyan mo yan ng bahay kung hirap naman yan sa trabaho, mas i-peprefer niya yan na may trabaho walang bahay.

Q: So so so, Ma’am, hanggang ngayon po ganyan pa rin ang ginagawa eh. Right? Hanggang ngayon po. Hindi ho ba hanggang ngayon? So ano ho ang inyong nakikitang pinakamabilis na solusyon dito sa taun-taon lumalaki yung backlog?

VP Leni: Yung sa akin Ted, kailangan talaga may political will na wag nang magtapon nang magtapon sa labas ng Manila. Yung rinerequest ko Ted dati, sana magkaroon na muna ng moratorium ng relocation sa labas ng Maynila.

Para para pag-aralan muna yung mga relocation sites.

Q: Kung ilan ba talaga doon ang may occupant?

VP Leni: Saka kung handa ba talaga kasi yung yung reklamo sa atin, Ted ng mga local officials iniimpose nalang yan sa amin e.

Parang tinatambakan kami nang hindi naman namin kayang pagsilbihan. Ang ni-rerequest sana nila bago naman sana kami tapunan e konsultahin man lang kami kung kaya namin yan i-accommodate yan yung number one.

Number two, ako, ako in-aadvocate ko Ted yung people’s plan. Yung people’s plan para sa mga informal settlers, na isali sila sa pagplano. Hindi yung parang beneficiary lang na ia-assign mo. Kasi kung ayaw naman nila dun sa pupuntahan, hindi talaga nila yun pupuntahan.

Q: Oo in this case nga po, PNP tsaka AFP daw eh walang tumitira sa napakaraming dahilan. Una malayo sa assignment nung pulis o sundalo.

VP Leni: Oo, tsaka yung design.

Q: Pangalawa, napakaliit daw.

VP Leni: Oo napakaliit.

Q: Napakaliit. Going back.

VP Leni: Napakaliit talaga ng design. Yung proposal ko nga dito Ted kasi yun yung number 1 yung maliit na design. Sabi ko bakit hindi natin i-conceptualize na i-merge natin yung dalawa o tatlong units.

Para magamit na kasi yun naman yung purpose ng ng pinanggamitan pero umalis na kasi ako Ted bago yun nangyari. Yung pangalawang halimbawa, Ted yung mga Yolanda, Yolanda.

Q: Survivors.

VP Leni: Survivors. Maraming impression na kaya hindi pa nagagawa dahil sa corruption. Yung assessment ko Ted, hindi naman corruption kasi yung pera nandiyan pero yung bureaucracy, yung bureaucratic red tape yung proseso sobrang tagal.

Kaya yung pag-alis ko, in fact nag-pameeting na ako sa Yolanda-affected na mga governors na baka puwedeng idownload na lang sa lokal.

Huwag na masyadong centralized sa, huwag na masyadong centralized sa NHA. Kasi unang una, pag masyadong centralized sa NHA, hindi naman kaya ng NHA na pagsabay-sabayin.

Pangalawa, ang daming mga housing projects na defective. Kasi ang requirement, Triple A Contractor. Yung Triple A Contractor wala namang presence dun sa lugar na yon. So pag na launch na yung kontrata.

Q: Sub contract lang.

VP Leni: Hanggang apat, Ted.

Q: Opo..

VP Leni: Hanggang apat na subcontracting kaya yung yung yung quality ng mga pabahay wala na.

Q: I saw that..

VP Leni: Pero yung sa akin lang, kung ibaba na sana yan sa lokal, iyong iba kasi, Ted, ako yung Governor, ako yung Mayor, ako yung hahabulin ng tao eh. Kaya hindi puwedeng hindi ko aayusin.

Q: Opo opo so, Ma’am, lahat na po ba ng ito, Ma’am ay inyong naipaabot?

VP Leni: Naipaabot natin yan Ted. Na-discuss natin yan during the Cabinet meeting. Meron tayong mga board meetings with the housing agencies na yan yung pinapatupad.

Nag-follow up ako last week kung ano na nangyari dun sa Yolanda. Ang balita sa akin hindi pa din, except for Palawan. Except for Palawan, hindi pa din na nado-download sa lokal.

Ako kasi Ted para sa akin, ito sana yung, ito sana yung, ano to yung makakapagpabilis. Kasi walang point na ganito na ka-late at ang tagal na nangyari ng Yolanda.

Q: Opo, opo, opo.

VP Leni: Pero hanggang, hanggang centralized pa din masyado sa NHA yung pag-aasikaso. Talagang walang, walang pag-asa.

Noong mineet ko yung mga governors, actually may frustration na yung mga governors.

Ayaw na namin makiusap sa NHA kasi pabalik-balik na kami walang nangyayari.

Q: So, so parang sabi niyo nga ho talagang dapat merong total restructuring yung sistema na ipinapatupad.

VP Leni: Kasi masyado talaga Ted, centralized.

Q: Opo, opo.

VP Leni: Parang sa akin, sana mas i-involve na yung local government units. Kasi sila naman yung directly, directly accountable sa mga tao.

Maraming proseso sa housing na ang problema’y red tape eh. Bago din ako umalis nagkaroon na tayo ng inventory ng lahat ng government properties sa Manila.

Kasi sabi ko nga Ted, huwag na tayo mag off-city kasi yung off-city hindi nagiging successful. Dito nalang tayo sa Manila kasi yung trabaho nandito.

Q: Opo.

VP Leni: Pero ayusin natin. Mid-rise buildings. Yung maayos talaga. Maging bukas tayo sa ibang modalities. Kasi ngayon ownership lang lahat.

Q: Opo.

VP Leni: Ang problema Ted, yung ownership. Yung hindi din natin nabibigyan yung poorest of the poor.

Parang meron tayong mga in-ooffer na housing projects, ang hulog 1,400, 2,700—hindi naman yun kaya ng mahirap na mahirap. Ang kaya nila mga 300 to 500 a month lang so bakit hindi tayo mag-conceptualize para sa kanila.

Q: So, Ma’am, iyon pong lahat ng nagbibigay po ng mensahe po ng pagbati sa ating Bise Presidente akin na pong ibibigay po sa inyo noh Ma’am kesa—

VP Leni: Sige po. Maraming Salamat.

Q: Isa-isahin pa marami po dito ang nagpapahatid po ng magandang mensahe hindi ko na po ito iisa-isahin pa. Now meron pong iilan lamang po na katanungan na panghuli kagaya po sino po ba ang inyong adviser considering daw na kayo’y bago sa pulitika at ngayon kayo pa ho ang pinaka, pangalawa sa pinakamataas na opisyal ng pamahalaan. Saan kayo? Sino po ang inyong kinukuhanan ng advice?

VP Leni: Marami naman, marami naman Ted. Karamihan dito mga sektor. Iyon din kasi yung aking pinanggalingan. Mahabang panahon wala naman tayo sa pulitika pero kabahagi tayo ng civil society.

Mga sektor ng magsasaka, yung mga urban poor very close ako sa kanila, mga manggagawa, mga mga fisherfolk, iba-iba, indigenous people.

Ito Ted yung madalas nating kausap. Kasi parang mahirap nang makonsidera yung sariling pulitiko na kasi marami pa talaga Ted sa pulitikang hindi ko alam gawin.

Siyempre nandiyan naman yung partido pero after kasi ng eleksyon parang nagkaroon din ng nagkaroon din ng, nagkaroon din ng pagtulong sa Partido kasi maraming pagbabagong nangyari.

Q: Pero kayo ho ba’y naniniwala sa Partido? Meaning, sorry I have to ask you this. Kayo ba’y naniniwala po sa integridad ng Partido, Ma’am?

VP Leni: Ako yung naniniwala ako Ted na may pag-asa sanang ayusin yung mga Partido. Hindi puwede yung nangyayari ngayon.

Halimbawa, sa Liberal Party na lang, Ted. Iyong asawa ko, matagal iyan na miyembro ng Liberal Party, ako, nandiyan ako, malaki iyong paniniwala sa mga pinapaniwalaan ng Partido.

Wala akong balak umalis.

Pero after the elections parang nakita mo iyong realities na marami kang kasama na wala diyan dahil sa paniniwala. Marami kang kasama na, na, siyempre political convenience iyong dahilan. Hindi mo din masisi kasi mayroong mga constituency na pinaninilbihan.

Iyong, iyong classical na pulitika talagang ganyan. Na kung sino iyong nasa posisyon, iyon iyong naghahawak ng maraming um, kapangayarihan.

Sa akin naman hindi ko alam kung masyado akong idealistic, ang sinasabi ko nga, huwag tayong magpipigil kung gusto umalis sa Partido, kasi at the end of the day, baka iyong natira sa atin iyon iyong blessing in disguise.

Parang nasala mo iyong natira sa inyo iyong tunay na naniniwala sa prinsipiyo ng partido at kung bakit nangdiyan ka. Kaya ito naman may pagnanais ngayon na magkaroon ng party rebuilding, halos lahat ng leader ng partido may paniniwala na kailangang magkaroon ng party rebuilding, ako din, gusto ko mag-take ng active part doon kasi sa akin, mahalaga sana nandito tayo kasi pinapaniwalaan natin ito.

Kahit nasa posisyon tayo, kahit wala tayo sa posisyon, parehong paniniwala.
Pero kung nandiyan ka dahil ikaw iyong nasa posisyon, pag iba na iyong nasa posisyon parang lilipat ka nanaman ng Partido, parang sa ganitong laban, walang sense iyong Partido.

Q: Ito po, huling katanungan po bago mensahe ng ating Bise Presidente. Ma’am nasaan na daw po ngayon si Joseph Emilio Aguinaldo Abaya ngayon at ano daw ho ang posisyon sa inyong Partido?

VP Leni: Ah, si Sec. Jun Abaya, wala po siyang posisyon sa Partido, pero aktibong miyembro pa din ng Liberal Party.

Pero dati po, ang pagkaalam ko, wala pa po ako sa Partido pero dati yata, before siya na-appoint, hindi po ako sigurado, pero before siya na-appoint as Secretary of DOTC siya yata iyong SecGen.

Q: Oo, ito yata iyong nanunumbat sa plate number e. Hindi mukhang, ano ito, opo, inaalam lang. Sino ho ngayon ang mga opisyal ng Liberal Party?

VP Leni: Ang Presidente ngayon si Sen. Kiko Pangilinan. Ang Vice Chairman si Sen. Bam, and Sec. Gen. si Cong. Kit Belmonte. Hindi ko po memorize lahat.

Q: Ilan na po iyong miyembro niyo po, na natira?

VP Leni: Um, ang alam ko ang bilang sa House of Representatives ay 30. Ang bilang, from out of a hundred ito, Ted. Sa Local Government mukhang hindi pa tapos iyong bilang kasi patuloy pa din ang paglipatan ngayon.

Sa senado, apat? Tatlo o apat, apat yata sa Senado.

Pero Ted, ang biruan, nag-umpisa sa volksvagen, nung wala pa sa posisyon si Pangulong Aquino. Nung naging si Pangulo Aquino lumobo siya nang napakalaki, tapos after hindi na si Pangulong Aquino, hindi na ulit. Sabi, sobra pa naman ang tao sa volksvagen ang ginawa ngayon ay Combi.

Q: Baka–kala ko mini cooper. Anyway, Ma’am, every morning paggising ninyo, ano ang inyong prayer?

VP Leni: Ang sa akin Ted, parating parating ang anak ko. Pero as a public official, ang dasal ko lang, guidance saka wisdom. Kasi, ano Ted e.

Ano, iyong paniniwala ko naman, hindi tayo bibigyan ng pagsubok na hindi natin kaya. Iyong paniniwala ko kailangan lang malakas iyong loob mo.

Kasi kung palaging gusto mo na popular ka lang, sunud-sunod ka lang sa agos. Kung anong gustong marinig sa inyo ng mga tao, iyon sasabihin mo.

Pero iyong sa akin, iyong lakas ng loob na sabihin ang paniniwala mo, kahit ang kapalit nito tutuligsain ka. Kasi tingin ko, iyong kasaysayan natin magpapakita sa mga matitinding unos, sa mahihirap na sitwasyon, doon naman, doon iyong parang test talaga kung gaano ka kabuting lingkod bayan. Hindi naman na ikaw iyong pinaka popular.

Kasi Ted human nature din na gusto mo na gusto ka ng maraming tao e. Pero iyong parati mong tatansahin, at the expense of what? Kaya sa akin lang, basta klaro lang sa akin ano ang pinapaniwalaan ko.

Q: On matter of style, go with the tide, on matter of principle, stand like a rock.

VP Leni: Thank you, Ted.

Q: Ma’am, sa lahat na nakinig ngayon sa atin, for the past 1 hour and a half, ano po ang inyong bilin?

VP Leni: Ako nagpapasalamat muli ako, nagpapasalamat po tayo sa suporta ng madami pa din kahit gaano kahirap. Alam ko po na sa panahon na ito, maraming tumutuligsa.

Pero sa akin lang po, iyong naniniwala, sana patuloy na, patuloy na hindi ko kayo nabibigo. Sa atin naman po, handang-handa tayong tumulong sa ating Pangulo.

Iyon naman po ang madato sa atin. Pero handa tumuligsa sa mga bagay na malaki ang paniniwala natin. Pero sa akin lang Ted, bago ako magpaalam, iyong muling pagbati lang natin sa kaarawan ng ating Pangulo.

Gaya po ng sabi ko kanina, pinagdadasal natin ang kanyang kalusugan, iyong success ng kanyang presidency kasi hindi naman iyon para sa kanya, para iyon sa ating lahat, para sa bayan natin.

Saka ang pinakapanghuli Ted, nabalitaan ko may mag-bibirthday din bukas, kaya happy birthday Ted! Magkasunod lang pala po kayo.

Q: Salamat! Ma’am, thank you again for the time.

VP Leni: Maraming salamat!

Q: We appreciate inyong pagkakaroon ng panahon para sa ating programa. Mga kapamilya, Vice President Leni Robredo!

Comments(0)

    Leave a Comment